ریزش مو فصلی چیست و چگونه کنترل می‌شود؟
اگر در بعضی ماه‌های سال متوجه می‌شوید تعداد بیشتری از موهایتان روی بالش، لباس، برس یا کف حمام باقی می‌ماند، احتمالاً این سؤال برایتان ایجاد شده که آیا ریزش مو فصلی واقعاً وجود دارد یا این موضوع فقط یک باور رایج است. تحقیقات نشان می‌دهد چرخه رشد و ریزش مو می‌تواند در طول سال تغییرات فصلی داشته باشد و در برخی افراد، میزان موهای واردشده به مرحله استراحت و ریزش در فصل‌های مشخص بیشتر شود. با این حال، هر نوع ریزش موی شدید را نباید به فصل نسبت داد.
شناخت تفاوت میان ریزش موی فصلی و ریزش موی ناشی از مشکلاتی مانند کمبودهای تغذیه‌ای، استرس شدید، تغییرات هورمونی یا بیماری‌های پوست سر اهمیت زیادی دارد. در ادامه بررسی می‌کنیم ریزش مو فصلی چیست، چرا اتفاق می‌افتد، معمولاً چه زمانی بیشتر می‌شود و چگونه می‌توان آن را کنترل کرد.
ریزش مو فصلی چیست؟
موها به صورت هم‌زمان رشد نمی‌کنند. هر فولیکول مو چرخه مخصوص خود را دارد که شامل مرحله رشد، مرحله انتقال و مرحله استراحت است. در پایان مرحله استراحت، تار مو می‌ریزد تا فولیکول بتواند چرخه جدیدی را آغاز کند.
مطالعات انجام‌شده روی چرخه مو نشان داده‌اند که درصد موهای قرارگرفته در مرحله استراحت یا تلوژن می‌تواند در طول سال تغییر کند. در برخی مطالعات، افزایش موهای تلوژن و ریزش بیشتر در اواخر تابستان و ابتدای پاییز مشاهده شده است. البته شدت این تغییرات در افراد مختلف یکسان نیست.
بنابراین ریزش مو فصلی را می‌توان نوعی افزایش موقتی در ریزش مو دانست که با تغییرات طبیعی چرخه مو ارتباط دارد و لزوماً به معنی وجود بیماری یا آسیب دائمی به فولیکول نیست.
ریزش مو در کدام فصل بیشتر است؟
یکی از مطالعات کلاسیک درباره تغییرات فصلی مو نشان داد که میزان موهای در مرحله رشد در بهار بیشتر بوده و تعداد موهای ریخته‌شده در حدود ماه‌های آگوست و سپتامبر افزایش پیدا می‌کند.
در مطالعه دیگری که روی بیش از ۸۰۰ زن انجام شد نیز بیشترین میزان موهای واردشده به مرحله تلوژن در تابستان مشاهده شد و یک افزایش ضعیف‌تر نیز در بهار دیده شد.
البته نمی‌توان برای تمام افراد یک فصل مشخص را به عنوان فصل ریزش مو تعیین کرد. شرایط آب‌وهوایی، میزان نور روز، سبک زندگی و حتی موقعیت جغرافیایی می‌توانند روی الگوی مشاهده‌شده تأثیر داشته باشند. پژوهش‌های مختلف نیز تفاوت‌هایی را در زمان و شدت این الگو گزارش کرده‌اند.
چرا موها در تغییر فصل بیشتر می‌ریزند؟
علت دقیق تغییرات فصلی چرخه مو هنوز به طور کامل مشخص نشده است، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهند که عوامل محیطی و تغییرات طبیعی چرخه رشد مو می‌توانند در این الگو نقش داشته باشند.
تغییر میزان نور روز، شرایط آب‌وهوایی و عوامل مرتبط با محیط از جمله مواردی هستند که در مطالعات مختلف مورد توجه قرار گرفته‌اند. با این حال، نباید هر ریزشی که در پاییز یا بهار اتفاق می‌افتد را به تغییر فصل نسبت داد.
گاهی اوقات چیزی که به عنوان «ریزش موی فصلی» تصور می‌شود، در واقع نتیجه یک اتفاق چند ماه قبل است. برای مثال، تب شدید، بیماری، کاهش وزن شدید، استرس زیاد یا تغییرات مهم جسمی می‌توانند باعث ریزش موی تلوژن شوند و این ریزش معمولاً با فاصله زمانی نسبت به عامل محرک دیده می‌شود.
تفاوت ریزش موی فصلی با ریزش موی غیرطبیعی چیست؟
این بخش اهمیت زیادی دارد. ریزش موی فصلی معمولاً موقتی است و نباید باعث ایجاد کم‌پشتی واضح و پیشرونده شود.
اگر فقط در بعضی مقاطع سال تعداد موهای ریخته‌شده کمی بیشتر شده اما تراکم کلی مو تغییر محسوسی نکرده است، احتمالاً موضوع با چرخه طبیعی مو ارتباط دارد.
اما اگر خط رویش مو عقب می‌رود، فرق سر به‌تدریج پهن‌تر می‌شود، قسمت‌هایی از سر خالی می‌شود یا ریزش شدید برای مدت طولانی ادامه پیدا می‌کند، بهتر است موضوع را صرفاً فصلی فرض نکنید.
ریزش منتشر شدید نیز ممکن است با تلوژن افلوویوم مرتبط باشد. این نوع ریزش می‌تواند پس از عواملی مانند بیماری، تب، استرس شدید، کاهش وزن یا زایمان رخ دهد.
آیا ریزش موی فصلی نیاز به درمان دارد؟
در بسیاری از موارد، ریزش موی فصلی به خودی خود برطرف می‌شود و نیاز به درمان اختصاصی ندارد. هدف اصلی در این شرایط، حفظ سلامت مو و جلوگیری از عواملی است که می‌توانند ریزش یا شکستگی مو را بیشتر کنند.
به جای استفاده هم‌زمان از چند محصول ضدریزش، بهتر است ابتدا روتین مراقبت از مو را اصلاح کنید. شست‌وشوی مناسب، کاهش حرارت، تغذیه متعادل و جلوگیری از کشش مداوم مو از اقدامات ساده‌ای هستند که می‌توانند به حفظ کیفیت مو کمک کنند.
۱. تغذیه مناسب را جدی بگیرید
تغذیه مستقیماً بخشی از سلامت مو است. رژیم‌های غذایی بسیار محدود، کاهش وزن سریع یا دریافت ناکافی مواد مغذی می‌توانند شرایط مو را تحت تأثیر قرار دهند.
در برنامه غذایی خود از منابع متنوع پروتئین، سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و سایر مواد غذایی متعادل استفاده کنید.
اما یک اشتباه رایج، مصرف خودسرانه مکمل‌های ضدریزش است. مکمل زمانی منطقی است که کمبود واقعی وجود داشته باشد یا پزشک آن را توصیه کند. مصرف بیش از نیاز برخی مواد مغذی نیز می‌تواند مشکل‌ساز باشد.
۲. حرارت را کمتر کنید
در فصل‌هایی که احساس می‌کنید موها بیشتر می‌ریزند، استفاده بیش از اندازه از سشوار، اتوی مو و دستگاه‌های حرارتی می‌تواند وضعیت ظاهری مو را بدتر کند.
نکته مهم این است که حرارت معمولاً باعث «ریزش از ریشه» نمی‌شود، اما می‌تواند ساقه را خشک و شکننده کند. در نتیجه موها می‌شکنند و فرد تصور می‌کند ریزش مو بیشتر شده است.
اگر موهایتان خشک یا شکننده است، استفاده از حرارت بالا را کاهش دهید و اجازه دهید مو تا حد امکان با روش طبیعی خشک شود.
۳. از بستن محکم مو خودداری کنید
مدل‌های مویی که ریشه را به صورت مداوم تحت کشش قرار می‌دهند، می‌توانند به مرور به مو آسیب وارد کنند. دم‌اسبی‌های بسیار سفت، بافت‌های کشیده و بعضی مدل‌های سنگین اگر به شکل مداوم استفاده شوند، برای سلامت مو مناسب نیستند.
اگر به بافت مو علاقه دارید، مهم است تکنیک اجرا به شکلی باشد که فشار غیرضروری روی ریشه وارد نشود. برای آشنایی بیشتر با مهارت‌های حرفه‌ای این حوزه می‌توانید صفحه آموزش بافت مو در اصفهان را بررسی کنید.
۴. در استفاده از اکستنشن دقت کنید
اکستنشن می‌تواند ظاهر مو را پرتر و حجیم‌تر نشان دهد، اما اگر وزن یا روش نصب مناسب نباشد، فشار بیشتری به موهای طبیعی وارد می‌شود.
اگر موهایتان نازک یا شکننده است، انتخاب روش مناسب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. نصب حرفه‌ای و توجه به وزن اکستنشن می‌تواند به کاهش فشار روی مو کمک کند.
برای افرادی که به یادگیری این مهارت علاقه دارند، دوره آموزش اکستنشن مو در اصفهان می‌تواند گزینه‌ای برای آشنایی تخصصی‌تر با این حوزه باشد.
۵. شست‌وشوی مو را متناسب با پوست سر انجام دهید
کاهش بیش از حد دفعات شست‌وشو لزوماً باعث کاهش ریزش مو نمی‌شود. میزان شست‌وشو باید با نوع پوست سر، میزان چربی، تعریق و سبک زندگی هماهنگ باشد.
هنگام شامپو کردن، پوست سر را با ملایمت ماساژ دهید و از چنگ زدن یا کشیدن شدید موها خودداری کنید. همچنین بعد از حمام، مو را به آرامی خشک کنید و هنگام شانه کردن، به‌خصوص زمانی که مو خیس است، از کشیدن شدید آن خودداری کنید.
۶. مراقب آسیب‌های فصلی باشید
در تابستان، آفتاب و گرما می‌توانند روی کیفیت ساقه مو اثر بگذارند و در فصل‌های سرد نیز خشکی هوا ممکن است باعث خشکی و شکنندگی بیشتر مو شود.
به همین دلیل مراقبت از مو باید متناسب با شرایط فصل تغییر کند. در روزهای آفتابی، پوشاندن مو و کاهش تماس مستقیم و طولانی با نور خورشید می‌تواند بخشی از مراقبت باشد. در دوره‌های سرد و خشک نیز استفاده از نرم‌کننده مناسب می‌تواند به حفظ رطوبت ساقه کمک کند.
آیا کوتاه کردن مو ریزش را متوقف می‌کند؟
کوتاه کردن مو باعث متوقف شدن ریزش از ریشه نمی‌شود، چون رشد مو از فولیکول داخل پوست سر اتفاق می‌افتد. با این حال، کوتاهی منظم می‌تواند ظاهر موهای آسیب‌دیده و دوشاخه را بهتر کند و باعث شود مو مرتب‌تر و سالم‌تر دیده شود.
بنابراین اگر موهایتان دچار شکستگی و موخوره شده‌اند، اصلاح نوک مو می‌تواند از نظر ظاهری مفید باشد، اما نباید آن را درمان ریزش مو دانست.
چه زمانی ریزش مو دیگر «فصلی» محسوب نمی‌شود؟
اگر ریزش مو برای مدت طولانی ادامه پیدا کند یا هر سال شدیدتر شود، بهتر است بررسی تخصصی انجام شود. همین موضوع درباره ریزش‌های تکه‌ای، کم‌پشتی واضح، عقب رفتن خط رویش یا تغییر محسوس تراکم مو نیز صدق می‌کند.
در چنین شرایطی ممکن است عواملی مانند ریزش موی ارثی، مشکلات تغذیه‌ای، تغییرات هورمونی، بیماری‌های پوست سر یا سایر عوامل در میان باشند.
تأخیر در بررسی علت می‌تواند باعث شود فرد مدت زیادی محصولات مختلف را امتحان کند، بدون اینکه مشکل اصلی شناسایی شود.
آیا ریزش موی فصلی قابل پیشگیری است؟
پیشگیری کامل از تغییرات طبیعی چرخه مو همیشه امکان‌پذیر نیست. اما می‌توان با مراقبت صحیح، شرایطی ایجاد کرد که موها در برابر آسیب‌های اضافی مقاوم‌تر باشند.
یک روتین ساده شامل تغذیه متعادل، شست‌وشوی اصولی، کاهش حرارت، جلوگیری از کشش مداوم، مراقبت از ساقه و توجه به سلامت پوست سر می‌تواند نقطه شروع مناسبی باشد.
همچنین بهتر است از تغییر مداوم محصولات و درمان‌های تبلیغاتی خودداری کنید. اگر ریزش مو غیرعادی است، تشخیص علت ارزش بیشتری از امتحان کردن تعداد زیادی محصول دارد.
خدمات زیبایی و سلامت مو را با هم در نظر بگیرید
سلامت مو فقط به ریشه و پوست سر محدود نمی‌شود. نحوه انجام خدمات زیبایی نیز می‌تواند روی میزان آسیب و شکستگی ساقه تأثیر بگذارد.
اگر به یادگیری مهارت‌های مختلف حوزه زیبایی علاقه دارید، می‌توانید در کنار آموزش‌های تخصصی مو، دوره آموزش اصلاح ابرو در اصفهان و دوره آموزش اپیلاسیون در اصفهان را نیز بررسی کنید.
سوالات متداول درباره ریزش مو فصلی
ریزش مو فصلی معمولاً در چه فصلی بیشتر است؟
برخی مطالعات افزایش ریزش یا افزایش موهای تلوژن را در اواخر تابستان و ابتدای پاییز گزارش کرده‌اند و در بعضی افراد افزایش خفیف‌تری نیز در بهار دیده شده است. با این حال، الگو برای همه افراد یکسان نیست.
ریزش موی فصلی چقدر طول می‌کشد؟
مدت آن به چرخه طبیعی مو و شرایط فرد بستگی دارد. اگر ریزش شدید و طولانی باشد یا باعث کم‌پشتی واضح شود، بهتر است علت دیگری نیز بررسی شود.
آیا ریزش موی فصلی باعث طاسی می‌شود؟
ریزش موی فصلی طبیعی معمولاً نباید باعث طاسی یا کم‌پشتی شدید و دائمی شود. اگر تراکم مو به شکل واضح کاهش پیدا کرده است، بهتر است علت آن توسط متخصص بررسی شود.
آیا شامپو ضدریزش برای ریزش موی فصلی لازم است؟
در ریزش موی فصلی خفیف، الزاماً نیازی به استفاده از شامپوهای درمانی وجود ندارد. انتخاب شامپو باید بر اساس نوع پوست سر و نیاز مو انجام شود و در صورت ریزش غیرطبیعی، تشخیص علت در اولویت قرار دارد.
جمع‌بندی
ریزش مو فصلی چیست و چگونه کنترل می‌شود؟ ریزش موی فصلی به تغییرات طبیعی چرخه رشد مو در طول سال گفته می‌شود و مطالعات مختلف نشان داده‌اند که در بعضی افراد، تعداد موهای واردشده به مرحله استراحت و ریزش در اواخر تابستان و ابتدای پاییز بیشتر می‌شود.
این نوع ریزش معمولاً موقتی است و به‌تنهایی نشانه بیماری محسوب نمی‌شود. با این حال، ریزش شدید، طولانی، تکه‌ای یا همراه با کاهش محسوس تراکم مو نباید صرفاً به تغییر فصل نسبت داده شود.
مراقبت اصولی از مو، تغذیه متعادل، کاهش حرارت و کشش، توجه به سلامت پوست سر و پرهیز از درمان‌های خودسرانه، بهترین نقطه شروع برای کنترل ریزش مو هستند.
برای مشاهده نمونه فعالیت‌ها، آموزش‌ها و مطالب حوزه زیبایی نیز می‌توانید صفحه اینستاگرام افراشته بیوتی سالن را دنبال کنید.
